Czas w postępowaniu karnym nie jest sprzymierzeńcem osoby podejrzanej. Od momentu zatrzymania lub pierwszego wezwania na przesłuchanie uruchamia się machina organów ścigania, która dysponuje przewagą informacyjną i proceduralną. Największym błędem strategicznym, jaki można popełnić na tym etapie, jest założenie: „skoro jestem niewinny, sam to wyjaśnię”. Czasami lepiej nie wyjaśniać, bo może to „wypalić” w niewłaściwą stronę.
Dlaczego pierwsze 48 godzin jest kluczowe?
- Zabezpieczenie materiału dowodowego: To w pierwszych godzinach po zdarzeniu lub zatrzymaniu organy ścigania przeprowadzają najważniejsze czynności – przeszukania, zabezpieczenia nośników danych i przesłuchania kluczowych świadków. Obecność obrońcy gwarantuje, że czynności te przebiegają zgodnie z prawem, a ewentualne uchybienia są natychmiast protokołowane.
- Strategia procesowa przed pierwszym przesłuchaniem: Słowa wypowiedziane „na gorąco”, pod wpływem stresu, bez konsultacji z prawnikiem, stają się fundamentem aktu oskarżenia. Obrońca przed przesłuchaniem analizuje sytuację, weryfikuje, czy klient powinien złożyć wyjaśnienia, czy też skorzystać z fundamentalnego prawa do odmowy ich składania na tym etapie.
- Zabezpieczenie przed tymczasowym aresztowaniem: Wniosek o zastosowanie najsurowszego środka zapobiegawczego to moment krytyczny. Aktywny udział obrońcy na posiedzeniu aresztowym (wskazanie na brak przesłanek do izolacji, zaproponowanie poręczenia majątkowego lub dozoru policji) diametralnie zmienia układ sił. Niekiedy jest to czynnik prowadzący do tego, że najsurowszego środka nie będzie w ogóle bądź wystąpi pod korzystnymi dla podejrzanego warunkami (jak np. pod warunkiem zamiany na poręczenie majątkowe).
Interwencja adwokata nie jest przyznaniem się do winy – to wyrównanie szans w starciu z aparatem państwowym. W sprawach karnych bierność może kosztować wolność, a profesjonalna strategia procesowa już od najwcześniejszej fazy postępowania to inwestycja w bezpieczeństwo.